“Nee.”
En toen nog dit.
Het is vreemd hoe het heldere licht de donkerste winter kan doen regenbogen. De kou bijt in mijn vingers, en plukt mijn wimpers. Het kraakt.
Elke stap is ineens bewust. De tellen tussen die eerste en die van vandaag worden groter, maar de afstand kleiner.
Ik leef hier, nu, in Nooitgedachtland. Omgevener dan ooit. Je lichaam laat een plaats na, maar je zijn is niet geweest.
Ik wandel over stoepen, raak geen randen, zie een zee. Een bos waar ik niet door kan komen. Maar in de verte, ben ik mee.
- Voor Kim en Ellen.
Vlinder
Ooit, toen ik vijftien was, kocht ik op terugweg van school spontaan een gitaar, een akoestische, voor 2000 frank, met het geld dat ik bij de bakker had verdiend, van een handelaar die later bij het uitladen onder een van zijn eigen piano’s zou verpletterd worden. Ik herinner mij nog steeds zijn zwarte krullen en zijn grondige uitleg, waar ik toen alleen maar op knikte.
Toen ik de D, de E en de C kon, begon ik er ook bij te zingen. Niet dat ik een doel had. Het was iets met de klank en de vibraties dichtbij mijn buik. De zetels in de woonkamer waren leeggeraakt en het woordenboek had ik al uitgelezen. Uit niets, ontstaat alles. Het ging om het klankbord, en de expressie. And nothing else mattered.
Hoewel mijn vader gelovig was en mij vaak meenam naar de kerk en juf Mieke ons acht keer per dag een gebedje liet doen, heb ik religie nooit begrepen. Ik begreep alleen energie. Wat voelt goed. Wat voelt niet goed. Ik hoorde spreken over naastenliefde, broden vermenigvuldigen en blinden doen zien. Maar als ik in de klas zat, voelde ik de angst van Wendy, de boosheid van Wim, de vreugde van Yves en de naïviteit van Roel. Niet dat ik toen die woorden had, maar ik wist wel met wie ik wel wou spelen en met wie niet. En dat ik soms tussen Wendy en Wim moest gaan staan, om haar te verdedigen.
Toen mijn dochter vierentwintig uur lang op weg was naar deze plaats, belde er ’s nachts een man aan. Of hij mocht binnenkomen, omdat zijn auto pech had in het midden van de straat in het centrum. Ik herinner mij hoe de twee vroedvrouwen en de vader één voor één naar de voordeur liepen, een rij vormden voor de voordeur, en ik met wie en wat ik in me had, ontzettend luid néé riep. Mijn dochter’s naam betekent ‘brenger van het licht’, wist ik achteraf. Tot op vandaag zijn wij er met vier van overtuigd dat ze die nacht het donker wegjoeg. Dat doet ze nog steeds.
Vlak voor hij tegen een betonnen pijler reed, zei mijn osteopaat dat ik altijd met mijn handen uit mijn zakken moest wandelen omdat dat het meest natuurlijke is voor onze rug. De friturist om de hoek zei ooit dat als je veel lacht, je later de mooiste rimpels hebt. Een opleidingscoach zei dat je iets niet goed moet kunnen om er goed in te zijn. Een kapster zei, dat een rups nooit een idee heeft van de vlinder die het nog zal worden. En een tekendocent zei ooit, dat als je het talent hebt van creatie, je nooit fundamenteel alleen kan zijn.
Ik denk dat je onsterfelijk wordt, wanneer iets wat je ooit tegen iemand zei, voortleeft, en doorgegeven wordt.
Kerken en moskeeën en gebedsplaatsen intrigeren me vandaag nog steeds. Hoe we het almachtige in ieder van ons externaliseren, terwijl we allemaal in de kern ontstonden uit verbinding, en we liefde zìjn, zonder altaar, zonder sokkel. Ik denk dat we broden kunnen vermenigvuldigen als we allemaal een kleiner deel nemen. Maar ook, dat we mensen die blind willen blijven, nooit kunnen doen zien.
Soms denk ik terug aan Wendy en Wim, en dat, naast een vuist, energie de enige barometer is of iets goed of schadelijk voor je is. Dan ga ik op wandel met mijn handen uit mijn zakken, lach ik naar een tegenganger, zing ik een half liedje op mijn ongestemde gitaar, maak ik tegels met hoeken af, en ben ik dankbaar voor de gift van creatie. En later als ik groot ben, word ik een vlinder.
“Brieven”
Aan mijn moeder
Al 20 jaar vraag je me of ik melk wil in mijn koffie. Het pak sigarenkoekjes blijft er altijd onaangeroerd bij liggen. Als ik je vraag waarom je ze blijft kopen als niemand ze eet, zeg je dat dat de koeken zijn die je altijd koopt.
Elke keer als ik binnenkom, doe ik het licht aan, en zet ik de radio stiller. Ik probeerde een paar keer een raam op een kier te zetten, maar toen ik merkte dat je daarvan overmatig in je handen ging wrijven, heb ik het nooit meer gedaan.
Vaak stel je mij een paar keer na elkaar dezelfde vraag. Hoe het is, bijvoorbeeld, al luister je nooit naar het antwoord, en besluit je met te zeggen dat alles goedkomt.
De tafel is nog steeds te groot, voor ons twee. Ik had gehoopt dat met het verstrijken van de jaren ofwel jij ofwel ik een aantal plaatsen zouden opvullen, of dat afwezigheid op zijn minst wat minder aanwezig was.
Je strijkt nog steeds de plooien glad, van nog steeds hetzelfde tafellaken.
Ik weet niet goed waar we elkaar verloren zijn. Het was, vermoed ik, ergens tussen de tafel en de zetel.
Maar als niets nog zeker is, ben ik een dankbare bezoeker. Dan kom ik voor de koffie zonder melk, met de sigarenkoekjes die niemand eet. Dan doe ik het licht aan als ik binnenkom, en zet ik de radio stiller. Dan laat ik het raam dicht, en wrijf jij over het tafellaken.
Dan vraag je hoe het met me gaat, en dan zeg je, zonder te luisteren: “Alles komt goed.”